Rüyanın anlamını 1901 tarihli kitaptaki 150 sembol arasında ara
Doğa
Hoş, yeşil bir patikada dağa tırmanmak, hızla başarı ve tanınmaya doğru yükseldiğini işaret eder. Zirveye ulaşamadığın kayalık bir tırmanış, yine de aşmaya değer aksiliklere karşı uyarır.
Dağın anlamı üzerinde hangi noktada olduğuna göre değişir. Tırmanış, harcanan emeğin henüz sonuçta görünmediği bir dönemi; zirvede durmak ise varıştan çok artık tırmanılacak yerin kalmamasını göstermiştir. İniş biten bir işin toparlanmasıdır ama ayağın tırmanıştakinden kolay kaydığı yer olarak okunur. Yalnızca uzaktan bakılan dağ henüz başlanmamış bir hedef, içinde yolu kaybetmek ise tıkananın yön değil yöntem olduğu anlamına gelir. Aşağıdan başkasının tırmanışına bakmak, kıyaslamanın her şeyin önüne geçtiği bir dönem olarak okunur. Dağ yüksekliğiyle değil, kaçıncı kademesinde olduğunla ölçülür. Mevkinin yükselmesi, ona çıkılması gibi sözlerde olduğu gibi yükseklik pek çok dilde makamın ve başarının benzetmesi olarak yerleşmiştir; dağ da bunun ilk örneğidir. Uyandıktan sonra bak: bu günlerdeki emeğin yokuşa mı iniş yoluna mı gidiyor.
Aynı simge her insanda başka okunur. Köpeklerden korkarak büyüyen biriyle köpeklerle birlikte büyüyen biri için köpek aynı anlama gelemez. Bu yüzden o simgeyle aranızda bugüne dek ne geçtiği, herhangi bir sözlüğün yorumundan önce gelir. Ardından duygu gelir. Birkaç gün geçince olay örgüsü çoğunlukla dağılır ve yalnızca şu kalır: korktun mu rahat mıydın, acelen mi vardı yoksa hayıflandın mı. Yılan görmüş olman, o an korkmuş ya da sakin kalmış olmandan daha az şey söyler. Üstelik rüya uyanmanın ardından birkaç dakika içinde hızla dağılır; gözünü açar açmaz tek bir satır bile yazarsan elinde kalan belirgin biçimde değişir. Sahneleri düzenlemeye uğraşman gerekmez, aklına gelen sözcükleri ve kalan ruh hâlini yazman yeter. Bu sözlüğü kullanırken de tek bir maddeyi ayırıp okuma; onu içinde kalan duygunun yanına koyup uyuyor mu diye bak. Birkaç simge çıktıysa birkaçını birlikte açıp ortak izi aramak daha iyidir. Uymuyorsa uymuyordur, o kadar.
Aynı kâbusun haftalarca yinelemesi, uykuya dalarken ya da uyanırken bedenin sık sık kımıldamaması, ya da her gece birkaç kez uyanıp bütün günün ağır geçmesi — bunlar rüya yorumuyla çözülecek şeyler değildir. Korkulacak bir şey olduğu için değil, simge aramakla iyileşen türden olmadığı için. Böyle bir durum aylarca sürüyorsa uyku konusunda uzman biriyle bir kez konuşmaya değer. Büyük bir mesele olmasa da sorabilirsin. Bu sözlük eğlence için okunacak bir metindir, danışmanlık değildir. İçindeki hiçbir madde bedeninin ya da ruh hâlinin durumunu bildirmez.
Bu liste Gustavus Hindman Miller'ın 1901'de Amerika'da yayımladığı “Ten Thousand Dreams Interpreted” adlı kitaptan gelir. Biçimi bir sözlüktür: simgeler madde başı olarak dizilmiş ve her birine kısa bir yorum iliştirilmiştir; telif süresi dolduğu için bugün herkesin bakabildiği kamu malı bir kaynaktır. Buradaki yorumların iskeleti o kitaptır, yalnızca cümleler günümüz Türkçesine yeniden aktarılmıştır. Miller'ın nasıl biri olduğu konusunda doğrulanmış pek bir şey bulunmadığı için burada ondan söz edilmedi — kesin olan, bu listenin tek bir çağın ve tek bir kültürün kaydı olduğudur. O günlerin Amerika'sında rüya yorum kitapları yaygın halk yayınları olarak satılırdı ve bu kitap da onlardan biriydi. Bu yüzden yorumların havası sık sık o zamanki insanların derdine, yani geçime, ticarete ve evliliğe kayar. Bu yüzden de yöre değişince aynı simge başka okunur. Kore'de domuz rüyasını mal mülkle görme ya da doğum müjdesi rüyasını ayrı bir dal olarak tutma alışkanlığı bu listede hiç yoktur. Hangisinin doğru olduğundan çok, ona kaynağı belli tek bir liste olarak bakman yeterlidir.
Daha sor
Geleneksel rüya sembolizmi, 1901 kamu malı kaynağı.