Rüyanın anlamını 1901 tarihli kitaptaki 150 sembol arasında ara
Hayvanlar
Tilki, karşıdan değil kurnazlıkla içeri sızan bir rakibi anlatır. Avluya sessizce giren tilki itibarının usulca aşındığı uyarısı, onu püskürtmek ise o oyunu aştığın demektir.
Kovaladın mı yoksa içeri mi girdi diye ayrılır. Tilkinin peşinden sen koşuyorsan sonucu belirsiz bir işe gönlünün kaydığı durum; tilki sessizce çitin içine girmişse senin hakkındaki lafın usulca dolaştığı yer olarak okunmuştur. Yalnızca göz göze gelip kaybolması karşı tarafın kâğıdını henüz açmadığı taraf; kümesin ya da ambarın çevresinde dolanması ise neyi gözlediğinin çoktan belli olduğu durumdur. Sürü hâlinde gelmeyip her zaman tek başına çıkması bu simgenin ana özelliğidir. Tilkiyi kovmak kurnazlıkla tutuşulan çekişmede öne geçmek, deliğe girip kaybolması ise rakibin kim olduğunu hâlâ bilmediğin yerdir. Tilki sürüyle bastırmak yerine tek başına açık arayıp girip çıkan bir hayvan olduğu için, güç tehdidine değil fark edilmesi zor oyunlara benzetilmiştir. Uyandıktan sonra bak: bu günlerde hakkında dolaşan sözlerin içinde yalnızca senin duymadığın bir şey var mı.
Aynı simge her insanda başka okunur. Köpeklerden korkarak büyüyen biriyle köpeklerle birlikte büyüyen biri için köpek aynı anlama gelemez. Bu yüzden o simgeyle aranızda bugüne dek ne geçtiği, herhangi bir sözlüğün yorumundan önce gelir. Ardından duygu gelir. Birkaç gün geçince olay örgüsü çoğunlukla dağılır ve yalnızca şu kalır: korktun mu rahat mıydın, acelen mi vardı yoksa hayıflandın mı. Yılan görmüş olman, o an korkmuş ya da sakin kalmış olmandan daha az şey söyler. Üstelik rüya uyanmanın ardından birkaç dakika içinde hızla dağılır; gözünü açar açmaz tek bir satır bile yazarsan elinde kalan belirgin biçimde değişir. Sahneleri düzenlemeye uğraşman gerekmez, aklına gelen sözcükleri ve kalan ruh hâlini yazman yeter. Bu sözlüğü kullanırken de tek bir maddeyi ayırıp okuma; onu içinde kalan duygunun yanına koyup uyuyor mu diye bak. Birkaç simge çıktıysa birkaçını birlikte açıp ortak izi aramak daha iyidir. Uymuyorsa uymuyordur, o kadar.
Aynı kâbusun haftalarca yinelemesi, uykuya dalarken ya da uyanırken bedenin sık sık kımıldamaması, ya da her gece birkaç kez uyanıp bütün günün ağır geçmesi — bunlar rüya yorumuyla çözülecek şeyler değildir. Korkulacak bir şey olduğu için değil, simge aramakla iyileşen türden olmadığı için. Böyle bir durum aylarca sürüyorsa uyku konusunda uzman biriyle bir kez konuşmaya değer. Büyük bir mesele olmasa da sorabilirsin. Bu sözlük eğlence için okunacak bir metindir, danışmanlık değildir. İçindeki hiçbir madde bedeninin ya da ruh hâlinin durumunu bildirmez.
Bu liste Gustavus Hindman Miller'ın 1901'de Amerika'da yayımladığı “Ten Thousand Dreams Interpreted” adlı kitaptan gelir. Biçimi bir sözlüktür: simgeler madde başı olarak dizilmiş ve her birine kısa bir yorum iliştirilmiştir; telif süresi dolduğu için bugün herkesin bakabildiği kamu malı bir kaynaktır. Buradaki yorumların iskeleti o kitaptır, yalnızca cümleler günümüz Türkçesine yeniden aktarılmıştır. Miller'ın nasıl biri olduğu konusunda doğrulanmış pek bir şey bulunmadığı için burada ondan söz edilmedi — kesin olan, bu listenin tek bir çağın ve tek bir kültürün kaydı olduğudur. O günlerin Amerika'sında rüya yorum kitapları yaygın halk yayınları olarak satılırdı ve bu kitap da onlardan biriydi. Bu yüzden yorumların havası sık sık o zamanki insanların derdine, yani geçime, ticarete ve evliliğe kayar. Bu yüzden de yöre değişince aynı simge başka okunur. Kore'de domuz rüyasını mal mülkle görme ya da doğum müjdesi rüyasını ayrı bir dal olarak tutma alışkanlığı bu listede hiç yoktur. Hangisinin doğru olduğundan çok, ona kaynağı belli tek bir liste olarak bakman yeterlidir.
Daha sor
Geleneksel rüya sembolizmi, 1901 kamu malı kaynağı.